Yürüyüş Analizi Nedir? 3D Gait Analizi ve Klinik Değerlendirme Rehberi

Yürüyüş analizi; sade gözlemle yakalanamayan asimetrileri, kompansasyon mekanizmalarını ve eklem yüklenmelerini sayısal verilere dönüştürerek tedavi kararlarına bilimsel temel sağlar.

Bu kapsamlı rehber; Yürüyüş Analizi hakkında ortopedi ve travmatoloji uzmanlığı çerçevesinde hazırlanmış, EEAT ve YMYL standartlarına uygun, Google AI Overview, Featured Snippet ve People Also Ask alanlarında üst sıralarda yer almak üzere yapılandırılmış bağımsız bir bilgi kaynağıdır. İçerik Klinik Uzmanı editöryel ekibi tarafından gözden geçirilmiştir.

Yürüyüş Analizi Nedir?

Yürüyüş analizi; insan yürüyüşünün kinematik (hareket), kinetik (kuvvet) ve elektromyografik (kas aktivasyonu) bileşenlerinin üç boyutlu kameralar, kuvvet platformları ve yüzey EMG sistemleri ile eş zamanlı ölçülerek raporlanmasıdır. Tıp literatüründe gait analysis olarak geçen yöntem; ortopedi, nöroloji, fizik tedavi, çocuk gelişimi ve spor hekimliğinin ortak standart aracıdır.

Yürüyüş analizi; bir kas iskelet sistemi muayenesi sırasında klinik gözlemle yakalanabilen bilgilerin çok ötesinde, sayısal ve karşılaştırılabilir veriler sunar.

Yürüyüş Döngüsü (Gait Cycle) Nedir?

Yürüyüş döngüsü; aynı ayağın topuk temasından bir sonraki topuk temasına kadar geçen süredir ve iki ana fazdan oluşur:

• Duruş fazı (stance phase) — %60: Topuk teması, yüklenme yanıtı, orta duruş, terminal duruş ve preswing alt fazlarını içerir.
• Sallanma fazı (swing phase) — %40: İlk sallanma, orta sallanma ve terminal sallanma alt fazlarına ayrılır.

Her alt faz; kalça, diz ve ayak bileği eklemlerinde belirli açı, moment ve kas aktivasyonu beklentisine sahiptir. Bu beklenenden sapmalar patolojik bulgudur.

Yürüyüş Analizi Endikasyonları

• Serebral palsi olan çocuklarda cerrahi öncesi planlama (SDR, SEMLS, botulinum toksin)
• İnme, multipl skleroz, Parkinson hastalığı yürüyüş bozukluğu takibi
• Alt ekstremite kırığı, protez kalça/diz cerrahisi sonrası fonksiyonel iyileşme
• Topallama nedeninin objektif tespiti (antaljik, Trendelenburg, vaulting, steppage yürüyüş)
• Pes planus, pes kavus, halluks valgus, fonksiyonel ayak deformiteleri
• Bacak uzunluk farkı ve skolyozun yürüyüşe etkisi
• Ortez ve protez uygulamalarında sonuç değerlendirmesi
• Diyabetik nöropatide düşme riski ve plantar yük dağılımı
• Sporcularda koşu ekonomisi ve yaralanma önleme (ayrıntı için sporcu ortopedisi muayenesi)

3D Yürüyüş Analizi Nasıl Yapılır?

Marker Yerleşimi

Plug-in-Gait protokolüne göre pelvis, femur, tibia ve ayağa toplam 16-39 yansıtıcı işaretleyici yerleştirilir.

Statik Kalibrasyon

Anatomik pozisyonda standart bir çekim yapılarak segment uzunlukları ve eklem merkezleri hesaplanır.

Dinamik Kayıt

Hasta 8-12 metrelik yürüyüş yolunda kendi doğal hızında 6-10 geçiş yapar. Eş zamanlı olarak kuvvet platformları yer reaksiyon kuvvetlerini, EMG ise hedef kasların aktivasyonunu ölçer.

Veri İşleme

Toplanan veriler Vicon Nexus, Qualisys QTM ya da BTS Smart-DX gibi yazılımlarla işlenir; sonuçlar normatif veri tabanlarıyla karşılaştırılır.

Yürüyüş Analizinde Kullanılan Skorlar

• Gait Deviation Index (GDI): 9 önemli kinematik değişkenin normalden sapmasını tek bir sayıya indirger (100 = normal).
• Gait Profile Score (GPS) ve Movement Analysis Profile (MAP): Her eklem ve düzlem için ortalama sapmayı raporlar.
• Edinburgh Visual Gait Score (EVGS): Video tabanlı yarı-kantitatif değerlendirme.
• Functional Mobility Scale (FMS): Günlük yaşam mobilitesini sınıflar.

Bu skorlar; tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırmalı veri üreterek klinik karar vermeyi nesnelleştirir.

Patolojik Yürüyüş Tipleri

Antaljik yürüyüş: Ağrı nedeniyle duruş fazının kısaltılması. Trendelenburg yürüyüş: Gluteus medius zayıflığında gövdenin etkilenen tarafa lateral devrilmesi. Steppage yürüyüş: Ayak düşmesi (foot drop) durumunda dizin aşırı fleksiyonu. Vaulting: Sallanma fazında karşı taraf ayak bileğinin plantar fleksiyonuyla yükselme. Crouch gait: Serebral palsi tipik bulgusu, sürekli diz ve kalça fleksiyonu.

Çocuklarda Yürüyüş Analizi

Yürüyüş analizi özellikle serebral palsi tanılı çocuklarda altın standart cerrahi planlama aracıdır. Single Event Multi-Level Surgery (SEMLS) ve Selective Dorsal Rhizotomy (SDR) kararları büyük ölçüde 3D gait verilerine dayanır. Amerikan Pediatrik Ortopedi Derneği (POSNA) ve ESMAC, cerrahi öncesi yürüyüş analizini kuvvetle önerir.

Yürüyüş Analizi Fiyatları

Tek seans 3D yürüyüş analizi Türkiye'de 2025 itibarıyla 4.500-12.000 TL aralığındadır. Pedobarografi eklenen paketler 6.000-15.000 TL, EMG dahil kapsamlı paketler 10.000-20.000 TL arasında değişmektedir. Fiyatlar yalnızca pazar referansıdır; bağlayıcı değildir.

Sık Sorulan Sorular

Yürüyüş analizi kaç yaşından itibaren yapılabilir?

Çocuk yeterli süre stabil yürüyebildiği anda — genellikle 3-4 yaşından itibaren — yapılabilir. Daha küçük çocuklarda gözlemsel video analiz tercih edilir.

Yürüyüş analizi sonuçları ne zaman çıkar?

Standart raporlar 3-7 iş günü içinde, acil cerrahi planlama gerektiren durumlarda 24-48 saat içinde teslim edilir.

Yürüyüş analizinde EMG zorunlu mudur?

Zorunlu değildir; ancak nöromusküler hastalıklarda, ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu sonrası ve botulinum toksin planlamasında klinik değeri çok yüksektir.

Yürüyüş analizi yerine video kaydı yeterli olur mu?

Video tabanlı gözlemsel analiz (EVGS) bir tarama aracıdır; ancak eklem moment ve kuvvet verileri sunmadığı için cerrahi karar vermede 3D analiz altın standarttır.

Yürüyüş analizi hangi branşlar tarafından istenir?

Ortopedi ve travmatoloji, pediatrik ortopedi, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, nöroloji, çocuk nörolojisi, spor hekimliği ve podiyatri uzmanları sık olarak yürüyüş analizi ister.

Yürüyüş analizi öncesi protez/ortez çıkarılmalı mı?

İlk değerlendirme her zaman çıplak ayakla yapılır; ardından mevcut ortez/protez ile karşılaştırmalı ikinci ölçüm alınır.

İlgili Ortopedi Rehberleri

• Ortopedi Muayenesi
• Ortopedik Değerlendirme
• Kas İskelet Sistemi Muayenesi
• Sporcu Ortopedisi Muayenesi
• Travmatoloji Muayenesi
• Ortopedik Check-Up

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Sağlık kararlarınız için mutlaka yetkili bir hekime danışınız. Daha fazla bağımsız sağlık rehberi için klinikuzmani.com.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.